Komentarz do matury z języka polskiego, poziom podstawowy

Matura z języka polskiego - komentarz Mistrza do zadania z poziomu podstawowego

Dziś odbyła się matura z języka polskiego. Sprawdź jak zadanie maturalne skomentował nasz Mistrz!

Nasz Mistrz zdecydował się skomentować zadanie 13, z którym maturzyści zmierzyli się w trakcie porannego egzaminu maturalnego z języka polskiego (poziom podstawowy).

Dla przypomnienia przytaczamy pełną treść komentowanego zadania:

ZADANIE  13

A) Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment.

DZIENNIKARZ

Ale tu wieś spokojna. –

Niech na całym świecie wojna,

byle polska wieś zaciszna,

byle polska wieś spokojna.

CZEPIEC

Pon się boją we wsi ruchu.

Pon nos obśmiwają w duchu. –

A jak my, to my się rwiemy

ino do jakiej bijacki.

Z takich, jak my, był Głowacki.

A, jak myślę, ze panowie

duza by juz mogli mieć,

ino oni nie chcom chcieć!

B) Na podstawie całego utworu, z którego pochodzi podany fragment, uzasadnij, że zastosowana w nim stylizacja gwarowa stanowi ilustrację myśli języki, którymi mówi już niewielu, wciąż mogą nam wiele powiedzieć zawartej w tekście Milknące głosy.

 

KOMENTARZ MISTRZA UJ:

Punktem wyjścia w zadaniu jest fragment z Wesela Stanisława Wyspiańskiego, krótka wymiana zdań między Dziennikarzem i Czepcem. Zadanie składa się z dwóch części:

ZADANIE  13 A)

Jest to proste sprawdzenie znajomości jednej z lektur obowiązkowych. Wybrany został fragment bardzo charakterystyczny, zawierający kilka funkcjonujących w języku potocznym „skrzydlatych słów”, występują w nim łatwo rozpoznawalne postacie. To zadanie nie powinno sprawić trudności komukolwiek, kto dramat Wyspiańskiego przeczytał, a nawet osobie, która go nie przeczytała, ale zna go z omówień, ekranizacji lub pracy na lekcji. Ta część zadania ma charakter odtwórczy i dotyczy elementarnej wiedzy z zakresu literatury.

ZADANIE 13 B)

Druga część zadania ma zupełnie inny charakter. To zadanie otwarte, w którym abiturient ma się odnieść do przedstawionej w pytaniu tezy. Aby to zrobić, musi z jednej strony zrozumieć zamieszczony w arkuszu wyżej tekst Milknące głosy, przemyśleć jego konkluzję, która jest tu przytoczona jako teza, a także odnieść się do Wesela. Jak widać, ta część zadania weryfikuje znajomość dramatu Wyspiańskiego, dzięki niej łatwość pierwszej części okazuje się pozorna. Więcej – abiturient zobowiązany jest do dokonania interpretacji języka utworu z perspektywy przeczytanego artykułu. Musi zatem wykazać się znajomością literatury, wiedzą o języku, zdolnością samodzielnej interpretacji tekstu, kojarzenia faktów, wprowadzania nowego kontekstu do refleksji  o znanym utworze literackim . Ewentualne błędy maturzystów mogą wynikać z nieznajomości lektury, braku wiedzy o stylizacji literackiej, nieumiejętności samodzielnego myślenia o literaturze i języku. Dużym problemem może być zwłaszcza ta ostatnia kwestia. Zdający musi sobie zadać pytanie, co wynika z faktu, że postacie w Weselu mówią różnymi językami, co „może powiedzieć” sam język bronowickich chłopów, np. jak ich charakteryzuje, jak pozwala użyć skrótu myślowego (np. „ino oni nie chcom chcieć”), jak wyraża ich obraz świata.

To zadanie sprawdza umiejętności kojarzenia faktów, samodzielnego myślenia, wykorzystywania wiedzy – niezbędne podczas studiów, a także w wielu zawodach wymagających kreatywności.

Komentarz przygotował:

Dr hab. Krzysztof Biedrzycki, prof. UJ

Wydział Polonistyki, Katedra Krytyki Współczesnej

 

Z komentarzami można zapoznać się  również na stronie wydarzenia na Facebooku „Mistrzowie komentUJą maturę 2017”.